აშშ-ის დასავლეთით მდებარე შტატები ზამთრის შუა პერიოდში თოვლის საფარის რეკორდულად დაბალი დონის წინაშე დგანან. თოვლის საფარის კრიზისი, რამაც შესაძლოა უფრო მშრალი და ხანძრებისადმი მიდრეკილი ზაფხული გამოიწვიოს, იმ ფონზე დგება, როდესაც შტატები უშედეგოდ ცდილობენ შეთანხმდნენ კოლორადოს მდინარის აუზში წყლის გაზიარების პირობებზე. ეს მდინარე დასავლეთში შვიდი შტატის 40 მილიონი ადამიანისთვის წყლის ძირითადი წყაროა. „კალიფორნიის უნივერსიტეტის სოფლის მეურნეობისა და ბუნებრივი რესურსების კლიმატოლოგი, დენიელ სვეინი აცხადებს, რომ „თუ ზამთრის დარჩენილ ნაწილში სასწაულებრივი ცვლილებები არ მოხდება“, თოვლის დაბალ საფარს „პოტენციურად შეუძლია გაამწვავოს როგორც ეკოლოგიური, ისე პოლიტიკური კრიზისი კოლორადოს აუზში, და ასევე გამოიწვიოს მართლაც არახელსაყრელი პირობები ტყის ხანძრებისთვის დასავლეთის ზოგიერთ ნაწილში.“ აშშ-ის სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული მონაცემები აჩვენებს, რომ 12 თებერვლისთვის, თოვლის საფარი ცხრა დასავლეთის შტატის მასშტაბით ჩვეულებრივი დონის ნახევარზე ნაკლები იყო – ეს უკანასკნელი ათწლეულების განმავლობაში დაფიქსირებულ ყველაზე დაბალ მაჩვენებლებს შორისაა. წლის ამ დროს დასავლეთის კონკრეტულ აუზში ან მცირე ტერიტორიაზე თოვლის დაბალი საფარი ჩვეულებრივი მოვლენაა. სვეინის თქმით, შემაშფოთებელია ის, თუ რამდენად ფართოდაა გავრცელებული „თოვლის გვალვა“, რომელიც ვაშინგტონის სამხრეთიდან არიზონასა და ნიუ-მექსიკოს დიდ ნაწილს მოიცავს და აღმოსავლეთით კოლორადომდე ვრცელდება. „რიცხვები მართლაც, მართლაც ცუდია“, - ამბობს სვეინი. „ნოემბერი რომ იყოს, შესაძლოა ნაკლებად მნიშვნელოვანი ყოფილიყო. მაგრამ ჩვენ ნოემბერში არ ვართ – თებერვლის შუა რიცხვებისკენ მივდივართ. ნორმალური მაჩვენებლები საკმაოდ მაღალია. მათი ნახევარზე ყოფნა ნიშნავს, რომ აბსოლუტური თვალსაზრისით, დეფიციტი დიდია.“ მაშინ, როცა აღმოსავლეთ სანაპიროს დიდი ნაწილი წლის პირველ კვირებში გაიყინა, ბევრი დასავლეთის შტატი ერთ-ერთ ყველაზე თბილ ზამთარს განიცდის ისტორიაში: კოლორადოს ზოგიერთ ნაწილში ტემპერატურა ამ კვირის დასაწყისში 80 გრადუს ფარენჰაიტს (დაახლოებით 26.7 გრადუს ცელსიუსს) მიუახლოვდა. მიუხედავად იმისა, რომ ნალექების რაოდენობა ბევრ შტატში სტაბილური იყო – ვაშინგტონის ზოგიერთ ნაწილში დეკემბერში კატასტროფული წყალდიდობებიც კი დაფიქსირდა – ბევრ რეგიონში უბრალოდ არ არის საკმარისად ცივა, რომ თოვლი მოვიდეს ან შეინარჩუნოს თოვლის საფარი. დართმუტის მკვლევრების მიერ გასულ წელს გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ კლიმატის ცვლილებამ ბოლო 40 წლის განმავლობაში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში თოვლის საფარის დონის შემცირება გამოიწვია. თოვლის საფარის დეფიციტს დასავლეთისთვის წლის დარჩენილი პერიოდისთვის შემაშფოთებელი შედეგები მოჰყვება. ტყეები დაბალი თოვლის საფარით უფრო სწრაფად შრება და ნაკლებად გამძლეა ტყის ხანძრების მიმართ ცხელი სეზონის დადგომისას. (ტყის ხანძრებით განადგურებული ტყეები, თავის მხრივ, შესაძლოა ნაკლებად მზად იყვნენ თოვლის საფარის შესანარჩუნებლად; ზოგიერთმა ბოლოდროინდელმა კვლევამ აჩვენა, რომ ახლახან დამწვარ ადგილებში თოვლი უფრო სწრაფად დნება, ვიდრე სხვაგან.) დასავლეთის წყალმომარაგების დიდი ნაწილი, მათ შორის გადამწყვეტი კოლორადოს მდინარის აუზის, ზამთარში ყალიბდება. ცივ თვეებში დაგროვილი თოვლის საფარი გაზაფხულზე დნება; თოვლის საფარის ჯანსაღი დონის წლებში ეს წყალი ნაკადულებსა და წყალსაცავებში ჩადის. არსებული პირობები საფრთხეს უქმნის ამ დინამიკას. „ზოგიერთ ადგილას ჩვენ არ გვაქვს ტრადიციული გვალვა – გვაქვს „თოვლის გვალვა“, სადაც ნალექების რაოდენობა საშუალოზე ახლოს ან მაღალი იყო, მაგრამ რეკორდულად მაღალმა ტემპერატურამ გამოიწვია არსებული თოვლის საფარის სრული განადგურება“, - ამბობს სვეინი. მისი თქმით, სხვა რაიონებში სითბომ „გამოიწვია ის, რომ მოსული ნალექი – რომელიც ზოგიერთ შემთხვევაში საკმაოდ უხვი იყო – წვიმის სახით მოვიდა, თუნდაც 7,000 და 9,000 ფუტის (დაახლოებით 2,133 და 2,743 მეტრი) სიმაღლეზე.“ სვეინი ამბობს, რომ ჯერ კიდევ სეზონის დასაწყისია და შესაძლოა მოვიდეს მნიშვნელოვანი შტორმები, რომლებიც ზოგიერთ რაიონში თოვლის დონის შევსებას შეუწყობს ხელს. „პრობლემა ის არის, რომ ამჟამად იმდენად დიდი დეფიციტი დაგროვდა – თუნდაც მომდევნო რამდენიმე კვირის განმავლობაში საშუალოზე ახლოს ან ოდნავ მეტი თოვლი მოვიდეს, ეს შეიძლება უბრალოდ თებერვლის დარჩენილი ნაწილისთვის ჩვეულებრივ დაგროვებას შეინარჩუნოს, დაგროვილი დეფიციტის რეალური აღმოფხვრის გარეშე“, - აცხადებს ის. თოვლის საფარის კრიზისი იმ ფონზე დგება, როდესაც დასავლეთის შვიდი შტატი, რომელიც წყალმომარაგებას კოლორადოს მდინარიდან იღებს, ცდილობს ხელახლა მოლაპარაკება გამართოს მდინარიდან წყლის გაზიარების მარეგულირებელი საუკუნოვანი წესების შესახებ. თავდაპირველი კონტრაქტი, რომელიც 1922 წელს გაფორმდა, სერიოზულად აფასებდა მდინარის შესაძლებლობას, უზრუნველეყო წყალი თანამედროვე საჭიროებებისთვის, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ისეთი წყალმომხმარებელი ინდუსტრიები, როგორიცაა სოფლის მეურნეობა, გაფართოვდა, და როდესაც კლიმატის ცვლილებამ გვალვები გააძლიერა. დასავლეთის კრიტიკული წყალსაცავები – მათ შორის მიდის და პაუელის ტბები – სულ უფრო მეტად დაიძაბა, რადგან რეგიონი უფრო და უფრო მშრალი წლების განმავლობაში წყლის რეზერვებს მოიხმარდა. „ჩვენ გვაქვს შეთანხმებების ნაკრები მდინარესთან დაკავშირებით, რომელიც შემუშავდა უფრო უხვი ჩამონადენის დროს და კიდევ უფრო დიდი ჩამონადენის აღქმით“, - ამბობს ჯეკ შმიდტი, იუტას სახელმწიფო უნივერსიტეტის კოლორადოს მდინარის კვლევების ცენტრის დირექტორი. „ჩვენ ვახერხებდით მდინარის ადმინისტრირებას იმ წესების ნაკრებით, რომელიც წყლის სიუხვეზე იყო დაფუძნებული.“ თოვლის დაბალი დონის გარეშეც კი, კოლორადოს მდინარის აუზს უკვე რთული წყლის წელი ელოდა. სექტემბერში შმიდტმა და სხვა აკადემიკოსებმა მოამზადეს ანგარიში, სადაც გამოითვალეს, რომ თუ რეგიონში წყლის მოხმარება 2026 წელს იგივე დარჩებოდა, ის მნიშვნელოვნად გადააჭარბებდა აუზში ბუნებრივ დინებას და გამოიწვევდა...