2025 წლის დეკემბერში დაიწყო ფასების კრიზისი, რის გამოც მომხმარებლები მთელ მსოფლიოში იძულებულნი გახდნენ, უარი ეთქვათ განახლების გეგმებზე. RAM მეხსიერების (ძირითადად DDR5 და DDR4) ფასები 500%-ით გაიზარდა, ხოლო SSD დისკების ფასები სულ რამდენიმე თვეში გაორმაგდა. მიზეზი მარტივი, მაგრამ სასტიკია: ხელოვნური ინტელექტის (AI) გიგანტები მთელ არსებულ მეხსიერებას ყიდულობენ, ჩვეულებრივი კომპიუტერის მომხმარებლები კი რიგის ბოლოში რჩებიან. ტექნიკის მწარმოებელთა უმეტესობა, რომლებიც ტრადიციულად მომხმარებელზე იყვნენ ორიენტირებული, ახლა AI სეგმენტზე და დიდ კომპანიებზე გაყიდვებზე არიან კონცენტრირებული. გაითვალისწინეთ, რომ ამ კომპანიების უმრავლესობა მომხმარებლების შესყიდვებით გამდიდრდა. ამ კრიზისის მთავარი დამნაშავეები არიან OpenAI და Nvidia. 2025 წლის ოქტომბერში OpenAI-მ შეთანხმება გააფორმა Samsung-თან და SK Hynix-თან თავისი მასშტაბური „Stargate“ პროექტისთვის, რაც ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრების გლობალური განვითარების წარმოუდგენელ ინიციატივას წარმოადგენს. პროექტს თვეში 900 000 DRAM ვაფლი ესაჭიროება, რაც მსოფლიო DRAM-ის მთლიანი წარმოების დაახლოებით 40%-ს შეადგენს. ეს ისეთი მაჩვენებელია, რამაც მეხსიერების მთელი ინდუსტრია სამომხმარებლო ბაზრიდან გადაიყვანა. აღსანიშნავია, რომ OpenAI-მ შეუკვეთა და აგროვებს RAM-ს მონაცემთა ცენტრისთვის, რომელიც ჯერ არ არსებობს, რამაც თავის მხრივ აიძულა სხვა AI კომპანიებიც დაეწყოთ მეხსიერების დაგროვება. ამან შექმნა მეხსიერების ჩიპების გლობალური დეფიციტი, რომელიც გამოწვეულია AI-ზე აფეთქებითი მოთხოვნით, რამაც გამოიწვია კომპიუტერების, სმარტფონების და სამომხმარებლო ელექტრონიკის (როგორიცაა სათამაშო კონსოლები და მსგავსი, ყველაფერი, რაც RAM-სა და SSD-ს იყენებს) ფასების მასიური ზრდა. ეს შესაძლოა იყოს ტექნოლოგიური კომპანიების ხედვის ნაწილი, რომ მომხმარებლებმა გამოიყენონ ღრუბლოვანი დესკტოპ კომპიუტერები საკუთარი ტექნიკის ფლობის ნაცვლად, რაც მათ ღრუბლოვან სერვისებსა და გამოწერებზე დამოკიდებულებას ქმნის. გეჩვენებათ, რომ ეს ველური სპეკულაციაა? ჯეფ ბეზოსი (Jeff Bezos) გამოხატავს თავის ხედვას იმის შესახებ, რომ ადამიანებმა უნდა გადაინაცვლონ პირადი კომპიუტერების ფლობიდან ღრუბლოვანი კომპიუტერული სისტემების დაქირავებაზე. ბეზოსი გვთავაზობს კომპიუტერული სიმძლავრის გაქირავების სისტემას, რომელიც ადამიანებს აიძულებს გადაიხადონ იმ რესურსებზე წვდომისთვის, რომლებსაც ადრე ფლობდნენ. ღრუბლოვანი გადაწყვეტილებები ნიშნავს, რომ კომპანიები იღებენ წვდომას მომხმარებლის ყველა მონაცემზე სკანირებისა და ხელოვნური ინტელექტის მოდელების პოტენციური წვრთნისთვის, რაც კონფიდენციალურობას აქრობს. მომხმარებლებს ვურჩევ, გამოიჩინონ გამბედაობა და დრო დაუთმონ Linux-ის დისტრიბუციების შემოწმებას, რადგან არსებობს Linux OS-ები, რომელთა გაშვებაც შესაძლებელია ძველ კომპიუტერულ ტექნიკაზე. ასევე, შესაძლებელია ძველი კომპიუტერების შეკეთება და ალტერნატიული სისტემების აწყობა სააბონენტო მოდელის მიღების ნაცვლად.