ხელოვნური ინტელექტის (AI) ინდუსტრია ბოლო პერიოდში აქტიურად ცდილობს ლიცენზირებადი კონტენტის მოპოვებას, რასაც ხშირად თან ახლავს სასამართლო დავები და საავტორო უფლებების დარღვევის ბრალდებები. ამ გამოწვევის საპასუხოდ, როგორც იუწყებიან, ამაზონი (Amazon) განიხილავს სპეციალური ბაზრის (marketplace) შექმნას, სადაც გამომცემლებს შეეძლებათ უშუალოდ გააფორმონ ლიცენზირების ხელშეკრულებები AI კომპანიებთან.
გამოცემა „The Information“-ის ცნობით, ელექტრონული კომერციის გიგანტი უკვე ხვდება გამომცემლობითი სექტორის აღმასრულებლებს და ატყობინებს მათ ამგვარი პლატფორმის გაშვების გეგმების შესახებ. სამშაბათს გამართულ AWS კონფერენციაზე გამომცემლებისთვის, ამაზონმა, გავრცელებული ინფორმაციით, წარადგინა სლაიდები, სადაც „კონტენტის ბაზარი“ (content marketplace) იყო ნახსენები.
„TechCrunch“-ის მიერ დასმულ შეკითხვაზე, ამაზონის (Amazon) წარმომადგენელმა არ უარყო ინფორმაცია, თუმცა პირდაპირ არც დაადასტურა პლატფორმის შექმნის გეგმები. განცხადებაში აღნიშნულია: „ამაზონს მრავალწლიანი, ინოვაციური ურთიერთობები აქვს გამომცემლებთან ჩვენი ბიზნესის მრავალ სფეროში, მათ შორის AWS-ში, საცალო ვაჭრობაში, რეკლამაში, AGI-სა და Alexa-ში. ჩვენ ყოველთვის ერთად ვავითარებთ სიახლეებს, რათა საუკეთესოდ ვემსახუროთ ჩვენს მომხმარებლებს, თუმცა ამ ეტაპზე კონკრეტული არაფერი გვაქვს გასაზიარებელი ამ თემაზე.“
Microsoft-ის პრეცედენტი და ინდუსტრიის ტენდენცია
ამაზონი (Amazon) არ იქნება პირველი მსხვილი ტექნოლოგიური კომპანია, რომელიც ამ გზას დაადგება. მიკროსოფტმა (Microsoft) ცოტა ხნის წინ გაუშვა საკუთარი „გამომცემლის კონტენტის ბაზარი“ (Publisher Content Marketplace - PCM), რომელიც, მათი თქმით, გამომცემლებს „შემოსავლის ახალ ნაკადს“ შესთავაზებს, ხოლო AI სისტემებს „პრემიუმ კონტენტზე მასშტაბურ წვდომას“ მიაწვდის. მიკროსოფტმა (Microsoft) დასძინა, რომ PCM შექმნილია იმისთვის, რომ „გამომცემლებს მიანიჭოს გამჭვირვალე ეკონომიკური ჩარჩო მათი კონტენტის ლიცენზირებისთვის“.
ეს ნაბიჯი ხელოვნური ინტელექტის (AI) ინდუსტრიისთვის ბუნებრივი გაგრძელებაა. ინდუსტრია უკვე დიდი ხანია ცდილობს გადაჭრას იურიდიულად ბუნდოვანი პრობლემა – როგორ ხვდება საავტორო უფლებებით დაცული მასალა AI მოდელების სავარჯიშო მონაცემებში (training data). ამ მიზნით, ისეთმა კომპანიებმა, როგორიცაა OpenAI, უკვე გააფორმეს კონტენტის ლიცენზირების პარტნიორობები მსხვილ საინფორმაციო სააგენტოებთან და მედია ორგანიზაციებთან, მათ შორის Associated Press-თან, Vox Media-სთან, News Corp-თან და The Atlantic-თან.
საავტორო უფლებების გამოწვევები და გამომცემლების მოლოდინები
მიუხედავად ამ ძალისხმევისა, სამართლებრივი შედეგების შეჩერება ჯერჯერობით ვერ ხერხდება. საავტორო უფლებებით დაცულ მასალასთან დაკავშირებულმა ბრძოლამ AI ალგორითმებში გამოიწვია უამრავი სასამართლო დავა, და ეს საკითხი ჯერ კიდევ სასამართლო სისტემის მიერ დამუშავების პროცესშია. მუდმივად წამოიჭრება ახალი მარეგულირებელი სტრატეგიები ამ პრობლემის მოსაგვარებლად.
მედია გამომცემლები ასევე შეშფოთებულნი არიან იმის გამო, თუ როგორ ამცირებს AI-ის შეჯამებები (AI summaries) – განსაკუთრებით ის, რაც Google-ის საძიებო სისტემის შედეგებში ჩნდება – მათ ვებგვერდებზე ტრაფიკს. ერთ-ერთმა ბოლოდროინდელმა კვლევამ აჩვენა, რომ ასეთ შეჯამებებს „კატასტროფული“ გავლენა ჰქონდა მომხმარებლების რაოდენობაზე, რომლებიც ვებგვერდებზე გადადიოდნენ.
„The Information“-ის მოხსენებაში აღნიშნულია, რომ გამომცემლებმა შესაძლოა ახალი, ბაზარზე დაფუძნებული კონტენტის გაზიარების სისტემა განიხილონ, როგორც „უფრო მდგრადი ბიზნესი [ვიდრე არსებული, შეზღუდული ლიცენზირების პარტნიორობები], რომელიც შემოსავალს გაზრდის“ AI-ის გამოყენების ესკალაციის პარალელურად.
მომავალი AI კონტენტის ეკოსისტემაში
ამაზონის (Amazon) პოტენციური ნაბიჯი AI კონტენტის ლიცენზირების ბაზარზე მიანიშნებს ინდუსტრიის მომწიფებაზე და იურიდიული და ეთიკური საკითხების გადაჭრის მზარდ აუცილებლობაზე. გამომცემლებისა და AI კომპანიებისთვის პირდაპირი და გამჭვირვალე პლატფორმის შექმნა შეიძლება იყოს მნიშვნელოვანი ნაბიჯი, რომელიც ხელს შეუწყობს ინოვაციებს, ამავდროულად დაიცავს კონტენტის შემქმნელთა უფლებებს. ეს ცვლილება პოტენციურად შეცვლის AI მოდელების სავარჯიშო მონაცემების (training data) მოპოვების გზებს და შექმნის ახალ, სამართლიან ეკონომიკურ მოდელებს ციფრულ ლანდშაფტში.
