ფილიპ იზოლა: ადამიანის მსგავსი ინტელექტის კვლევა ხელოვნურ ინტელექტში

შემოთავაზებები ან უკუკავშირი? MIT News-ის ოფისის ვებსაიტზე გადმოსაწერად ხელმისაწვდომი სურათები გათვლილია არაკომერციული ორგანიზაციებისთვის, პრესისთვის და ფართო საზოგადოებისთვის Creative Commons Attribution Non-Commercial No Derivatives ლიცენზიით. თქვენ არ შეგიძლიათ მოწოდებული სურათების შეცვლა, გარდა მათი ზომის შესაბამისად დაჭრისა. სურათების რეპროდუცირებისას აუცილებელია წყაროს მითითება; თუ ქვემოთ არ არის მითითებული, სურათების წყაროდ მიუთითეთ „MIT“. წინა სურათი შემდეგი სურათი რისი სწავლა შეგვიძლია ადამიანის ინტელექტზე იმის შესწავლით, თუ როგორ „აზროვნებენ“ მანქანები? შევძლებთ თუ არა უკეთ შევიცნოთ საკუთარი თავი, თუ უკეთ გავიგებთ ხელოვნური ინტელექტის სისტემებს, რომლებიც ჩვენი ყოველდღიური ცხოვრების უფრო მნიშვნელოვანი ნაწილი ხდება? ეს კითხვები შეიძლება ღრმად ფილოსოფიური იყოს, მაგრამ ფილიპ იზოლასთვის პასუხების პოვნა იმდენადვე გამოთვლას ეხება, რამდენადაც გააზრებას. იზოლა, ელექტროტექნიკისა და კომპიუტერულ მეცნიერებათა (EECS) დეპარტამენტის ახლად დანიშნული ასოცირებული პროფესორი, ადამიანის მსგავსი ინტელექტის ფუნდამენტურ მექანიზმებს გამოთვლითი პერსპექტივიდან იკვლევს. მიუხედავად იმისა, რომ ინტელექტის გაგება მთავარი მიზანია, მისი ნაშრომი ძირითადად ფოკუსირებულია კომპიუტერულ ხედვასა და მანქანურ სწავლებაზე. იზოლა განსაკუთრებით დაინტერესებულია იმის შესწავლით, თუ როგორ ყალიბდება ინტელექტი ხელოვნური ინტელექტის მოდელებში, როგორ სწავლობენ ეს მოდელები მათ გარშემო არსებული სამყაროს წარმოდგენას და რა საერთო აქვთ მათ „ტვინს“ ადამიანის შემქმნელების ტვინთან. „მე ვხედავ, რომ ინტელექტის ყველა სხვადასხვა სახეობას ბევრი საერთო აქვს, და მინდა გავიგო ეს საერთო ნიშნები. რა აქვთ საერთო ყველა ცხოველს, ადამიანს და ხელოვნურ ინტელექტს?“ ამბობს იზოლა, რომელიც ასევე კომპიუტერული მეცნიერებისა და ხელოვნური ინტელექტის ლაბორატორიის (CSAIL) წევრია. იზოლას აზრით, ხელოვნური ინტელექტის აგენტების ინტელექტის უკეთესი სამეცნიერო გაგება დაეხმარება მსოფლიოს, უსაფრთხოდ და ეფექტურად მოახდინოს მათი ინტეგრაცია საზოგადოებაში, რაც მაქსიმალურად გაზრდის მათ პოტენციალს კაცობრიობის სასარგებლოდ. კითხვების დასმა იზოლამ სამეცნიერო კითხვებზე ფიქრი ადრეულ ასაკში დაიწყო. სან-ფრანცისკოში გაზრდისას, ის და მისი მამა ხშირად დადიოდნენ ლაშქრობებში ჩრდილოეთ კალიფორნიის სანაპირო ზოლის გასწვრივ ან ბანაკობდნენ პოინტ რეიესის გარშემო და მარინის ოლქის ბორცვებში. ის მოხიბლული იყო გეოლოგიური პროცესებით და ხშირად აინტერესებდა, თუ რა განაპირობებდა ბუნებრივი სამყაროს ფუნქციონირებას. სკოლაში იზოლას ამოძრავებდა დაუოკებელი ცნობისმოყვარეობა და, მიუხედავად იმისა, რომ ტექნიკური საგნებისკენ, როგორიცაა მათემატიკა და მეცნიერება, იხრებოდა, არ არსებობდა საზღვარი იმისა, რისი სწავლაც სურდა. იელის უნივერსიტეტში ბაკალავრიატზე სწავლისას ბოლომდე ვერ წყვეტდა, რა შეესწავლა, იზოლა სხვადასხვა სფეროში ცდებს ატარებდა, სანამ შემეცნებით მეცნიერებებს არ მიადგა. „ჩემი ადრინდელი ინტერესი ბუნების მიმართ იყო – როგორ მუშაობს სამყარო. მაგრამ შემდეგ მივხვდი, რომ ტვინი კიდევ უფრო საინტერესო და რთული იყო, ვიდრე პლანეტების ფორმირებაც კი. ახლა მინდოდა მცოდნოდა, რა გვაიძულებს ვიმოქმედოთ“, – ამბობს ის. როგორც პირველკურსელმა, მან მუშაობა დაიწყო თავისი შემეცნებითი მეცნიერებების პროფესორისა და მომავალი მენტორის, ბრაიან სქოლის ლაბორატორიაში, რომელიც იელის ფსიქოლოგიის დეპარტამენტის წევრი იყო. ის ამ ლაბორატორიაში დარჩა მთელი თავისი ბაკალავრიატის განმავლობაში. ინდი ვიდეო თამაშების კომპანიაში ბავშვობის მეგობრებთან ერთად ერთი წლის გატარების შემდეგ, იზოლა მზად იყო კვლავ ჩაყვინთულიყო ადამიანის ტვინის კომპლექსურ სამყაროში. ის ჩაირიცხა MIT-ის ტვინისა და შემეცნებითი მეცნიერებების სამაგისტრო პროგრამაზე. „სამაგისტრო პროგრამა იყო ის ადგილი, სადაც ვიგრძენი, რომ საბოლოოდ ვიპოვე ჩემი ადგილი. იელში და ჩემი ცხოვრების სხვა ეტაპებზე ბევრი შესანიშნავი გამოცდილება მქონდა, მაგრამ როდესაც MIT-ში მივედი, მივხვდი, რომ ეს ის საქმე იყო, რომელიც ნამდვილად მიყვარდა და ესენი იყვნენ ადამიანები, რომლებიც ჩემს მსგავსად აზროვნებდნენ,“ – ამბობს ის. იზოლა თავისი სადოქტორო ნაშრომის ხელმძღვანელს, ტედ ადელსონს, მხედველობის მეცნიერების ჯონ და დოროთი უილსონის პროფესორს, მიიჩნევს თავისი მომავალი გზის მთავარ გავლენად. ის შთაგონებული იყო ადელსონის ფოკუსით ფუნდამენტური პრინციპების გაგებაზე, ვიდრე მხოლოდ ახალი საინჟინრო ეტალონების (სისტემის მუშაობის გასაზომად გამოყენებული ფორმალიზებული ტესტები) დევნით. გამოთვლითი პერსპექტივა MIT-ში, იზოლას კვლევა კომპიუტერული მეცნიერებისა და ხელოვნური ინტელექტისკენ გადაინაცვლა. „მე მაინც მიყვარდა შემეცნებითი მეცნიერებების ყველა ის კითხვა, მაგრამ ვგრძნობდი, რომ ამ კითხვებზე მეტ პროგრესს მივაღწევდი, თუკი მათ წმინდა გამოთვლითი პერსპექტივიდან მივუდგებოდი“, – ამბობს ის. მისი თეზისი ფოკუსირებული იყო აღქმის დაჯგუფებაზე (perceptual grouping), რაც მოიცავს მექანიზმებს, რომლებსაც ადამიანები და მანქანები იყენებენ გამოსახულების ცალკეული ნაწილების ერთ, ჰარმონიულ ობიექტად ორგანიზებისთვის. თუ მანქანებს შეუძლიათ აღქმის დაჯგუფებების დამოუკიდებლად შესწავლა, ამან შესაძლოა ხელოვნური ინტელექტის სისტემებს ადამიანის ჩარევის გარეშე ობიექტების ამოცნობის საშუალება მისცეს. ამ ტიპის თვითკონტროლირებად სწავლებას გამოყენება აქვს ისეთ სფეროებში, როგორიცაა ავტონომიური მანქანები, სამედიცინო გამოსახულება, რობოტიკა და ენის ავტომატური თარგმანი. MIT-ის დამთავრების შემდეგ, იზოლამ პოსტდოქტორანტურა გაიარა კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ბერკლიში, რათა გაეფართოებინა თავისი პერსპექტივები კომპიუტერულ მეცნიერებაზე ფოკუსირებულ ლაბორატორიაში მუშაობით. „ამ გამოცდილებამ დამეხმარა...